Met kerst loop je risico.

Namelijk dat je niet aan kerst toekomt.

Hoe zit dat dan?

Het kan zijn dat je in aanloop al druk bezig bent; met kerstkaarten schrijven, een kerstdiner bedenken (soms helemaal aangepast voor die ene gast), boodschappen doen en het huis versieren (we hebben daarbij ook nog eens de rare gewoonte om tijdelijk een boom in huis te nemen) en wellicht een kado(otje) kopen. En voorbereiding op de kerstbijeenkomsten – al dan niet in praktische zin.

En de dagen zelf kunnen aardig gevuld zijn; een bijeenkomst op kerstavond, een bijeenkomst op kerstochtend, een bezoek aan haar familie, een bezoek aan zijn familie; met bijhorende diners.

En dan is er nog een groep mensen die ook nog een booster-prik moet regelen (al dan niet in eigen land) en hun schema voor de wintersport moet aanpassen – voordat de nieuwste Oostenrijkse maatregelen in werking treden. Lullig hé.

Vandaar dus het risico.

Dat je niet echt toekomt aan wat overpeinzing, bezinning, verstilling. Daar waar een stille, heldere nacht juist toe kan uitnodigen. Bijvoorbeeld aangehaald in de wekelijkse-inspiratie brief voor 1e Kerstdag, waaruit hier een fragment:

“Huizen en tuinen zijn uitbundig versierd en verlicht. Winkels laten zich met schitterende etalages zien. En naast reclameborden en straatverlichting zijn het hele jaar door kassen waarin onze groentes verbouwd worden 24 uur per dag verlicht en dragen we het licht mobiel met ons mee. In ons land is het vrijwel nergens donker genoeg om alle zichtbare sterren waar te nemen. Het teveel aan licht maakt onze ogen ongevoelig voor het donker. En het is juist in het duister dat je zintuigen ‘aan’ gaan: je vertraagt, spitst je oren, ruikt, tast voorzichtig en ziet wat je eerst niet zag.

Het verhaal gaat, dat lang geleden in een stille en donkere nacht een kind werd geboren. Er was één heldere ster die de weg wees voor hen die het wonder wilden zien.”

Het zou toch wel jammer zijn als we er niet aan toe komen om het wonder te ervaren door gelegenheid te scheppen – in een stille en donkere nacht.

Daarbij vindt ik overigens de zinsnede ‘alle zichtbare sterren waar te nemen’ interessant. Er is in vervat dat dit gaat om het waarnemen met het ‘blote oog’, denk ik. Dan kun je zo’n 5000 a 6000 sterren waarnemen. Dat is me inderdaad nog nooit gelukt in Amsterdam.

Je kunt ook vrij snel naar een hulpmiddel grijpen om meer sterren te zien, bijvoorbeeld een verrekijker of een goede fotocamera. En als het gaat om het aantal ‘zichtbare sterren’ te vergroten, heeft de mensheid natuurlijk ook grote optische- en radiotelescopen ontwikkeld. Eerlijk gezegd zijn de radiogolven niet wat we met ‘zichtbaar’ bedoelen, in de zin van ‘met het oog waar te nemen’. We kunnen die radiogolven dan weer wel ‘zichtbaar maken’. Mocht je je vervelen, herlees dan nog eens de amuses over sterren en licht ‘LSD‘ en/of ‘Niks-relatief‘.

Maar terug naar ons onderwerp; het beschouwen van de sterrenhemel om tot verstilling te komen. Kijk eens naar deze afbeelding die gemaakt is door de Hubble-telescoop:

Er is een schier onuitputtelijke reeks beelden gemaakt door deze telescoop; een korte selectie is te vinden op een site met ‘de 10 mooiste foto’s gemaakt door ruimtetelescooop Hubble‘.

Je kunt overigens als stil worden van het menselijk vernuft; zie eens de afbeelding van de Hubble-telescoop:

En dat menselijk vernuft staat niet stil. Van de week is de James Webb-telescoop gelanceerd, de ‘opvolger’ van de Hubble.

De NOS citeert:

“Zo’n stap voorwaarts heb je één keer in de dertig jaar”, zegt Ewine van Dishoeck, hoogleraar moleculaire astrofysica aan de Universiteit van Leiden, die al 24 jaar aan het project meewerkt. “Deze telescoop bouwen we niet alleen voor onszelf maar voor nieuwe generaties onderzoekers, mijn wetenschappelijke kinderen en kleinkinderen.”

(De trouwe amuse-lezer had natuurlijk allang door dat het om dezelfde Van Dishoeck gaat die in de boven aangehaalde amuse ‘LSD’ in beeld komt)

Geweldig. Echt fantastisch.

Ondertussen zit ik nog met een risico; dat ik de verstilling in het donker zou missen.

Gelukkig is er het ALF: Amsterdam Light Festival. ’s Avonds in het donker naar licht-kunstwerken kijken. Al een aantal jaren een traditie. Uitgebouwd met luxe boottocht-arrangementen etc. Zelf loop ik altijd; dat lopen vindt ik ook wel echt iets voor een kerstnacht – al dan niet met ezel.

Mijn aanbeveling is dus: loop de route van het ALF en kom op een donkere, stille avond in verwondering. Het licht wijst ons de weg.

Echte kerst.

28 december 2021

PS; indien gewenst, kan ik je een afbeelding van de wandelroute doen toekomen. De Gemeente Amsterdam heeft deze van hun site gehaald – ik vermoed vanwege commerciële belangen (waaronder die van de Gemeente zelf …).