Overeenkomst tussen Elvis Presley, Paul Simon, The Beatles en apostel L.Slok.
Hoewel ikzelf het programma ‘Idols’ alleen tijdens het zappen wel eens tegenkom (of tegenkwam; ik weet niet of het nog bestaat en wordt uitgezonden), is het zeer populair. Een programma waar menigeen voor thuis bleef, of zorgde dat zij/hij weer thuis was – dat allemaal in de pré-corona tijd; nu ben je bijna altijd vanzelf al thuis… Je kunt je bij het programma ‘Idols’ diverse vragen stellen, zoals: “wie is jouw Idol?” tot “waarom heet het programma niet ‘Idolen’?” en “tot op welke leeftijd heb je idolen?”.
Daar ga ik het nu niet over hebben. Ik wil wel een analogie trekken naar iets dat ‘Icons‘ zou kunnen heten – met een Engelse naam, want dat is populair. Laat maar vast je fantasie de vrije loop over hoe dat er als televisieprogramma uit zou zien. Ik beperk me hier tot 4 Icons, en wat ze gemeenschappelijk hebben.
- Laten we beginnen met Elvis Presley, en wel als eerste zijn song “Can’t Help Falling In Love (1961)“;
Daaruit het muzikale fragment:
Dit is op een bron uit 1784 gebaseerd; om het notenbeeld weer te geven:
Dit betreft ‘Plaisir d’amour‘ van Jean-Paul-Égide Martini – bijvoorbeeld uitgevoerd door Nana Mouskouri.
Over het gebruik van klassieke bronnen door Elvis is meer te zeggen, zoals bij zijn song ‘Surrender‘ (‘when my heart is on fire […] be mine tonight’), welke de melodie gebruikt van ‘Torna a Surriento‘ van Ernesto de Curtis (zie deze link voor een uitvoering met Pavarotti).
2. Vervolgens kijken we naar Paul Simon; hij vertelt hoe een koraal van Bach door zijn gedachten speelde toen hij ‘Bridge over troubled water’ schreef; zie het fragment:
Er is voor een andere song van Paul Simon dezelfde klassieke bron te noemen, en wel voor zijn ‘American tune‘; hier is heel goed (zelfs beter; heel direct) te horen dat deze song ook afgeleid is van de koraal “O Haupt voll Blut und Wunden” zoals we die kennen van Bach. Volledigheidshalve dient vermeld te worden dat ook Bach op zijn beurt voor dit werk weer door anderen is geïnspireerd. Als inspiratie daarvoor wordt verwezen naar het werk Paul Gerhardt (1607 – 1676) en die is op zijn beurt weer gevoed door werk van de Duitser Hans Hassler (1564 – 1612).
3. The Beatles; ik gebruik de aanduiding ‘The Beatles’ hier even als verzamelnaam voor werk van John Lennon en Paul McCartney (anders werd de aanhef van deze amuse zo lang 😉 )
Om met John Lennon te beginnen; hij heeft aangegeven de song ‘Because’ te hebben geschreven nadat hij Yoko Ono op de piano Beethoven’s ‘Moonlight Sonate’ hoorde spelen.
Paul McCartney is voor ‘Blackbird‘ geïnspireerd door Bach.
Een gitaar-arrangement van Bach’s Bourrée diende als inspiratie voor ‘Blackbird’:
Kijk in dit filmfragment hoe Paul McCartney hier zelf over vertelt:
Even resumerend tot zover;
We zien dat grootheden als Elvis Presley, Paul Simon en Lennon/McCartney allen meerdere klassieke bronnen gebruiken. Soms is dat wat breder bekend, soms lichten ze dit ook zelf toe. Daarnaast is er een reeks van composities waar we dat niet van weten. Maar in feite is dat ook niet van belang voor de hedendaagse beleving. Ook zonder de inspiratiebronnen te weten, kun je genieten van bovenstaande muziek / songs.
4. Van apostel L. Slok is ook onderkend dat hij inspiratie ontleende aan diverse bronnen.
Ik denk in het bijzonder aan het werk van Jezus – zoals dat door bijbelse overlevering tot ons is gekomen – maar ook is hij beinvloed door het werk van Schuurman; laatsgenoemde leverde “jarenlang een belangrijke inhoudelijke en bestuurlijke bijdrage aan de Internationale School voor Wijsbegeerte te Amersfoort”, en “was hij van 1961 tot 1970 voorzitter van het stichtingsbestuur” (van die school voor wijsbegeerte).
In 2004 schrijft E. Hamstra:
“Er is ons in ieder geval bekend, dat de apostel (L. Slok, HvB) verschillende boeken van C.J. Schuurman heeft gelezen en soms uitvoerig geparafraseerd in zijn Weekbrieven, zonder het als citaat op te geven.“
en even later:
“De apostel heeft, zo ik heb kunnen nagaan, nooit in zijn Weekbrieven of mondeling enig gewag gemaakt van aan Schuurman ontleende ideeën. Over de reden daarvan valt alleen maar te gissen. Mogelijk hanteerde hij dezelfde stelregel als Schuurman zelf in zijn boekje Perspectief der ziel. Hierin noemt Schuurman geen namen van bekende psychologen en denkers om de lezer ‘niet af te leiden van wat anderen gezegd hebben maar wat zijzelf op den bodem van hun ziel eigenlijk denken en voelen’”
en aan het eind van die alinea schrijft Hamstra:
“De werken van Schuurman hebben veel in zich wat voor apostolischen belangrijk zou kunnen zijn: het wetenschappelijk en filosofisch/theologisch grondvesten van een praktische, heldere mensvisie, mede gebaseerd op een begrijpen van de mens van zichzelf (zelfbewustzijn). Geen wonder dat het de apostel bijzonder aansprak, vooral om het laatste.”
In 2016 geeft J.L. Slok een nadere duiding vanuit zijn kennis c.q. perspectief over de inspiratiebron Schuurman voor L. Slok:
“Nieuw Licht vermeldt op blz. 392 dat de apostel weinig tijd had om een boek te lezen en dat hij zijn geestelijk voedsel voor de verzorging putte uit ‘het grote Levensboek’. Terecht merkt Brand op dat de apostel raad moest geven aan broeders en zusters met problemen die vaak ook op het psychische vlak lagen. Hij ging daarom op zoek naar beschikbare literatuur om zijn gebrek aan kennis te compenseren. De apostel had immers geen middelbare-, hogere- of wetenschappelijke opleiding genoten. De boekjes van Schuurman boden hem de mogelijkheid om zich in de psyche van de mens te verdiepen. Deze boekjes zijn soms een vrijwel woordelijk verslag van cursussen die gegeven werden aan de
Internationale School voor Wijsbegeerte te Amersfoort. Het bestuderen daarvan zag de apostel als een scholing.”
Daarbij heb ik persoonlijk de indruk dat het gebruik van bronnen zoals Schuurman door apostel L. Slok niet voor een persoonlijk gewin bedoeld is geweest – in welke zin dan ook.
Op de site ‘apostelkinderen.nl‘ staat (dd 8 november 2020) onder ‘Over ons’ nadrukkelijk: “Apostel Slok pleegt plagiaat” en “dat Apostel Slok SR niet vies was van een beetje leentjebuur: Hij plagieerde vrij structureel uit het werk van Psychiater Schuurman.” Dat dit op de site onder ‘Over ons’ staat impliceert volgens mij dat het een speerpunt van apostelkinderen.nl is. Dat er geclaimd wordt dat ze” vinden dat er recht moet worden gedaan aan de waarheid” lijkt me problematisch. Wat is ‘de’ waarheid? Hoe bepaal je ‘de’ waarheid’?
Ik kan deze formulering – hier duidelijk bedoeld als een verwijt – niet rijmen met hoe ik de intenties van apostel L. Slok heb ervaren; in geschrift en bijeenkomsten. Dat los van het feit dat het als zodanig ‘presenteren’ van plagiaat – 16 jaar nadat dit al in breder verband gedeeld c.q. besproken is – me weinig lijkt toe te voegen.
Daarbij: kijk je ook in die termen naar het werk van Elvis Presley, John Lennon, Paul McCartney en Paul Simon?
En; is Bach minder geniaal als je weet dat hij ook zijn ‘bronnen’ heeft gehad? Geniet je dan minder van zijn werken?
PS; de bronnen die ik zelf plagieer 😉 :