Ja lieve lezer, ik hoor u denken bij deze titel: “Het moet toch zijn Wolfheze?”.

Dat dacht ik eigenlijk ook, tot ik afgelopen donderdag een artikel van SpoorPro.nl onder ogen kreeg. Eerst de aankondiging in de mail, over een ‘kogel door de kerk in Wolfsheze:

Wolfsheze en Wolfheze worden hier na elkaar gebruikt. Dan maar het artikel lezen op SpoorPro.nl; hoewel het artikel het over Wolfheze heeft, eindigt het in de laatste zin toch juist weer met Wolfsheze: “De provincie Gelderland en gemeente Renkum dragen respectievelijk 11,7 en 3 miljoen euro bij aan het project in Wolfsheze.”

Laten we dan maar eerst kijken wat het woord betekent. Wikipedia stelt in het artikel over Wolfheze: “In 1585 (tijdens de Tachtigjarige Oorlog) verwoestten de Spanjaarden het dorp, wat het einde betekende van het oude Wolfheze (Wolvenbos).” Dan kan ik begrijpen dat je er Wolfsheze van maakt; Wolfenheze lijkt me ook niet verkeerd. Toevallig reden we er gisteren vrij dicht langs, maar het dorp in de gemeente Renkum stond niet zelf op de borden:

Nu is er de afgelopen tijd de nodige discussie over wolven in Nederland; zou het bestaan van ‘wolvenbos’ betekenen dat de wolven toch echt in ons sterk gecultivieerde landschap ‘horen’? Ik snap ook dat er weerstand tegen bestaat. We krijgen het immers al met de paplepel ingegoten dat wolven niet zo prettige beesten zijn, denk maar aan Roodkapje:

Wikipedia stelt: “Twee andere klassieke sprookjes, De wolf en de drie biggetjes en De wolf en de zeven geitjes, vertonen nogal wat overeenkomsten met Roodkapje.” Kortom, de toon rondom wolven wordt al in onze jeugd gezet door het demoniseren van de wolf. Ik neem hier niet de gelegenheid om de huidige discussie te duiden; kijk alleen maar eens op RN7 (publieke omroep voor het Rijk van Nijmegen), waar het artikel begint met de zin: “Nieuwsberichten over de wolf worden verslonden.” De oplossingen voor het wegjagen of weer schuw maken zijn ook niet van de lucht, zoals het verjagen van mogelijk tam geworden wolven middels ‘paintball’ – bijvoorbeeld als onderdeel van een vrijgezellen-party. Persoonlijk stel ik dan voor om daar dronken Engelsen voor uit te nodigen, die verstoren dan met hun bachelor party minder mijn stad.

Maar goed, er kwamen gisteren natuurlijk ook andere associaties naar voren bij het passeren van Wolfheze.

We kunnen een stuk geschiedenis niet onvermeld laten 😉 , nogmaals uit Wikipedia:

“In 1906 werd een stuk bosgebied van 86 hectare aangekocht door de Vereniging tot Christelijke Verzorging van Krankzinnigen en Zenuwlijders (voorganger van psychiatrisch ziekenhuis) en plaatste er een gebouw, dat reeds in 1911 werd vervangen door een nieuw gebouw.”

Kortom, de ideale omgeving om in 1992 de Zomerconferenties van Apostolisch Genootschap te houden… 😂

In 1992, zo’n 20 jaar na de grote verandering in de benadering van het jeugdwerk, was het nodig dit nog meer een versnelling in een eigentijdse benadering te geven.

Het materiaal zat in een map met daarop een de afbeelding van de Modulor van Corbusier (De term komt van het Franse moduler, proportioneren).

Hoewel de inhoudsopgave van het materiaal nu 30 jaar later wat basaal / elementair lijkt;

• taal,
• communiceren,
• feedback geven,
• verhalen vertellen,
• gesprekken,

was het met name de dynamiek van de interactie en het open gesprek, en het toch weer anders en nieuw kijken, de grote verdienste van die conferenties. Degenen die daar geweest zijn, kwamen er vol energie en nieuwe inzichten vandaan. Het ging, denk ik, om de intentie en de intensie.

Truus Bouman-Komen typeert de periode in haar artikel “Hoe apostolisch is het Apostolisch Genootschap anno 2021?“- met verwijzing naar de zomerconferenties:

“De tweede apostel Slok was er wel al in 1984 mee begonnen om die sektarische trekken af te bouwen, de exclusiviteitsgedachte te ontkrachten en ruimte te scheppen voor ondogmatisch denken en handelen.“

Ook Robin Brouwer benoemt de conferenties in 1992 als een kantelpunt: “Vanaf de jaren negentig – denk bijvoorbeeld aan de Wolfhezeconferentie – beginnen wij hier over te praten met elkaar.” Even terzijde, voor de liefhebber: ik heb eerder gereageerd op teksten van Robin Brouwer; te vinden via ‘Kaasplankje‘.

Frederique Demeijer haalt in haar boek “Over apostolisch-zijn gesproken…” een citaat aan van een geïnterviewde: “In Wolfheze [1992] leerden we vrijer met elkaar om te gaan en is de gedachte naar voren gekomen dat een aanwijzing (‘opdracht van de apostel een (onbezoldigde) functie als geestelijk verzorger te vervullen’) niet voor heel je leven hoeft te gelden.“

Ik denk dat er terugkijkend naar de periode van J.L. Slok als landelijk / eerst verantwoordelijk geestelijk verzorger (indertijd ‘apostel’ geheten) veel (door)ontwikkelingen hebben plaats gevonden c.q. in werking zijn gezet. Ik noem er enkele, waarbij de vorm staat voor de uiting van (een verandering) van een gedachtegoed – aan jou als lezer om dit laatste te zien.

• het benoemen van de eerste, en daarna meerdere, vrouwen als voorganger.
• veranderen van het karakter van de weekdienst: naar ‘gesprek en interactie’.
• het niet meer gescheiden zitten van mannen en vrouwen tijdens diensten.
• veranderingen in de uitvoering van de Kerstwijding; afstand van het fenomeen ‘de zuster’.
• het voorstaan, faciliteren en promoten van de (uitkomsten van de) Wolfheze conferenties; met als illustratie het door JL Slok doen van een stickertje/plakkertje op het geeltje met de strekking: ‘Hoe bereik ik allen in de vernieuwingen?’
• …

Ik heb dit lijstje redelijk los uit mijn geheugen geput; aanvullingen en correcties zijn welkom.

Daarnaast zijn er in de uitvoering en stijl in die periode ook lidmaten ernstig gekwetst. Dan nog pleit ik er voor om niet een periode c.q. een persoon die demoniseren; “het doelbewust negatief afbeelden van een zaak of persoon, met als doel de mening van anderen over het onderwerp te beïnvloeden. Het onderwerp wordt als het ware als een demon of iets demonisch voorgesteld. Demoniseren is een vorm van propaganda en de term demonisering heeft daardoor een negatieve klank. Het is nauw verwant met smaad, laster en karaktermoord.”

We hebben gezien waar dat bij Pim Fortuyn en Salman Rushdie toe leidde, en wat het voor onheil brengt in het huidige politieke klimaat.

Laten we gaan van demoniseren naar proportioneren.

===========

Amsterdam 13 november 2022