Tot een aantal jaren terug was ik een twijfelaar. Nu was ik geen bed tussen 80 cm. en 1.60 m. breed, waar overigens mooie exemplaren van zijn, zoals:

Je kunt er aan twijfelen of een twijfelaar een groot éénpersoonsbed is, of een klein tweepersoonsbed. In bovenstaande foto weet je het wel; kijk maar naar de wieg…

Nu was ik dus een twijfelaar, maar wat dat dan betekent, daar kun je het nog eens over hebben (mensen die mij kennen denken mogelijk terug aan de amuse ‘Niemand weet het‘). Voor zelfstandig naamwoorden is de betekenis vaak gemakkelijk af te leiden van het werkwoord. Ik noem als voorbeeld:

• Huichelen – huichel – huichelaar
• Bedelen – bedel – bedelaar.

Simpel: een huichelaar is iemand die huichelt, en een bedelaar is iemand die bedelt. Nu is het niet voor alle woorden zo evident:

• ??? – ??? – kunstenaar
• ??? – ??? – molenaar

Is een kunstenaar iemand die kunst() ? en een molenaar iemand die molent()?

Gekker wordt het als het woord van betekenis is veranderd, of tegen je intuïtie ingaat:

• ??? – ??? – gijzelaar

Een gijzelaar is niet iemand die gijzelt, dus niet

• * gijzelen – gijzelt – gijzelaar.

Want een gijzelaar is iemand die gegijzeld wordt. Voor degene die gijzelt hebben we het woord gijzelnemer. Denk ook eens aan martelen – martelaar…

Genoeg dus om over te twijfelen.

Waar ik momenteel erg over twijfel, is of twijfel nou een zegen of een nadeel is. Ik ben groot gebracht in een traditie waarin je leerde te reflecteren ‘heb ik het wel goed gedaan?’. Culminerend in de titel van een gedenkboek:

Nu wordt in de laatste uitgave van het magazine ‘Vandaag’ – zomer 2020, nummer 2, jaargang 5 – in de rubriek ‘Kunst en cultuur’ het volgende boek getipt:

‘Vandaag’ geeft een korte typering:

“Een ontroerende, grappige autobiografische roman over de zoektocht naar wie je bent en het overwinnen van je angsten. In de vorm van fotostrips. Een ontroerend en persoonlijk verhaal vol humor en tragiek – verrassend eerlijk en onvergetelijk.“

Nu neem ik ‘Vandaag‘ serieus, dus ik dacht: ‘ik koop dat boek meteen’. Dat blijkt niet te kunnen: het boek is nog niet beschikbaar; pas vanaf september. Nu twijfel ik aan ‘Vandaag‘; er staat immers als aanbeveling: “Zin in lezen, kijken, kunst of cultuur? Vandaag kiezen, morgen doen!” Dat ‘morgen doen’ gaat dus niet lukken. Publicatiedatum ligt na de zomervakantie, als veel mensen net al boeken verslonden hebben. En het ligt ook niet net voor de feestdagen van december; ik betwijfel of het dan gaat lopen. Los daarvan draag ik (projecten van) de crowdfunding-site ‘voordekunst.nl’ wel een warm hart toe.

Zie jij ‘de twijfel’ als zegen of nadeel?

Wat is jouw grootste twijfel?