Vorige week maandag zongen we als slotlied op de repetitie lied 62, ‘Almacht’ dat begint als volgt:

“In bergen, oceanen, in het eindeloos heelal,
in kabbelhelder water, in het lichtspel in kristal,
in het tomeloze leven van woestijn tot regenwoud,
in hoe een bloem zich bij het voelen van het licht ontvouwt,
in bonte schilderijen, in paleizen van muziek,
in kleine, rake woorden of in taalloze mimiek,”

Mocht je het niet kennen, een orgeluitvoering is beschikbaar op YouTube:

Waar het mij nu even om gaat, is met name de openingsregel: “In bergen, oceanen, in het eindeloos heelal“.

Op weg naar huis liepen we na de zangrepetitie door onze straat: midden in de stad, met huis-verlichting, lantaarnpalen etc. En toch zagen wat van dat ‘eindeloos heelal’, want we zagen Orion. Nu hebben we er op dat moment helaas niet aan gedacht om er een foto van te maken. Dat heb ik gisteravond alsnog gedaan, maar met een niet-heldere lucht, en met een simpel mobieltje:

Je ziet misschien de karakteristieke ‘zandloper’ met in het midden de drie sterren; voor deze laatste de volgende uitsnede:

Je kunt het schematisch beter zien als je op Wikipedia kijkt:

“Orion is in december duidelijk te herkennen bij een heldere hemel. Hij lijkt op een zandloper met in het noordoosten de heldere ster Betelgeuze, een rode superreus, noordwest Bellatrix, zuidwest Rigel, een blauwe superreus en tevens de helderste ster van Orion, en zuidoost Saiph. In het midden lopen de drie vrijwel even heldere sterren Alnitak, Alnilam en Mintaka schuin als een riem naar het noordwesten. Samen worden ze daarom de Gordel van Orion, Driekoningen of Jakobsstaf genoemd. Aan de gordel hangt zijn zwaard, de nevel M42, met de sterren Hatysa en Mizan Batil I.”

Je snapt de inbeelding van de oude Grieken beter als je er het volgende beeld bij ‘ziet’:

We zoomen even in: De Orionnevel is in donkere nachten redelijk goed met het blote oog te zien als een wazige vlek net onder de drie gordelsterren in het “zwaard van Orion” (zie Wikipedia).

De nevel bevindt zich op 1.344 ± 20 lichtjaar van de Aarde. Het centrale deel van de nevel heeft een doorsnede van 5 tot 6 lichtjaar.

En, o ja, hoe ver is één lichtjaar ook al weer?

“Licht heeft een snelheid van vrijwel exact 300.000 kilometer per seconde. De afstand die een lichtstraal in één seconde aflegt (300.000 kilometer) wordt wel een lichtseconde genoemd. Op soortgelijke wijze is een lichtjaar gedefinieerd als de afstand die licht in één jaar tijd aflegt. Het aantal kilometers in een lichtjaar is eenvoudig te berekenen. Er gaan 60 seconden in een minuut, 60 minuten in een uur, 24 uren in een dag, en gemiddeld 365,25 dagen in een jaar. Een lichtjaar is dus gelijk aan 300.000 kilometer x 60 x 60 x 24 x 365,25 = 9.467.280.000.000 kilometer, ofwel ca. 9,5 biljoen kilometer.“

En dat dus maal 1.344 keer…

Dan kom je wel bij:

“De nevel maakt deel uit van het Orioncomplex van stervormingsgebieden. De Hubble Space Telescope heeft zeer gedetailleerde foto’s van de Orionnevel gemaakt. Te zien is dat minimaal 150 jonge sterren een schijf van gas en stof om zich heen hebben, die het begin van een planetenstelsel aanduiden. Andere “BABY-sterren” zijn nog bezig zich te vormen in de moleculaire wolken die geassocieerd zijn met de nevel. De moleculaire wolken geassocieerd met de nevel bevatten genoeg gas om de vorming van duizenden sterren mogelijk te maken.“

We zien dus een ‘kraamkamer’ van nieuwe sterren, met in hun kielzog nieuwe planeten. Zo is onze zon ook ooit eens gevormd, met daarna de planeten zoals de onze – ‘Aarde’.

Lied 62 – zie boven – benoemt in het 2e gedeelte “er ontroerd voor knielen“. Dat kun je zien als een mentale staat.

Marten van der Wal heeft het in de laatste ‘wekelijkse inspiratie’ over:

“Beseffen dat je er mag zijn ‘als een eindig deel van een ondeelbaar geheel’ van leven, ver vóór jou en van leven ver ná jou. Het doet me in genade knielen en dankbaar zijn voor wat mij vandaag is gegeven […]“

En zo is voor mij de cirkel weer rond; je begrijpt dat we lied 62 wel gezongen hebben zondag jl. toen deze wekelijkse inspiratie werd gebruikt; kun je je dat voorstellen?

========================================

Amsterdam, 20 februari 2024

PS; als het me lukt om zelf nog een betere foto van Orion te maken; dan zal ik deze hier invoegen.